Bán hàng: Nghề nghiệp hay lối sống

Nhu cầu khách hàngBán hàng không phải là một nghề mà là một lối sống. Nếu coi bán hàng là một nghề, bạn sẽ chỉ là nhân viên bán hàng bình thường. Nếu coi bán hàng là một lối sống, bạn sẽ trở thành chuyên gia bán hàng

Tôi suy nghĩ rất nhiều về câu nói trên và đã từng gửi đi rất nhiều friends trên FB câu nói này. Suy nghĩ này ngày càng nhiều khi có rất nhiều bạn trẻ mới ra trường chưa có nhiều thời gian (có thể thời gian còn để đi chơi) suy nghĩ sâu sắc về mong muốn trong tương lai mình sẽ là ai, hay nói đơn giản đi là mục tiêu nghề nghiệp theo đuổi của mình là gì, có đam mê hay không (sống được bằng đam mê tuy là rất khó nhưng có lẽ đó mới thực sự là 1 phần của thành công). Có một cô bạn vừa nói chuyện là khi hỏi nhân viên mới vào về mục tiêu nghề nghiệp thì nhân viên đó nói: “Mục tiêu nghề nghiệp của em là thi vào Vietel”. Qua đó nói 1 điều là các bạn còn chưa phân biệt được mục tiêu nghề nghiệp hay công việc làm cụ thể.

Chính vì lẽ đó nên phần lớn các bạn đến với công việc bán hàng với một mơ hồ. Các bạn đó nghĩ mình ra trường với tấm bằng cử nhân XYZ gì đó là DN phải trả tiền trả tiền cho bạn cho dù các bạn chưa làm được đồng nào trong tháng đầu tiên, thậm chí là trong 3 tháng mà chủ yếu là nhận đào tạo (đào tạo từ A–>Z luôn) và có thể bỏ việc bất kỳ lúc nào mà rủi ro thuộc về DN (Dĩ nhiên có người nói đây là chuyện DN phải chấp nhận). Họ đâu có biết rằng từ ông chủ tới người lao công đều nhận “lương” (thực ra mọi người phải nghĩ là thu nhập) của duy nhất “một người”, đó là KHÁCH HÀNG. Không một ông chủ nào có thể mãi mãi bán cả nhà cửa, vay ngân hàng,… mà lại không sinh lời từ hoạt động kinh doanh cả (trừ những hoạt động đầu tư dài hạn). Thế nên, đã là người nhân viên bán hàng, các bạn phải nghĩ là để có thu nhập cao, không có cách nào ngoài sự nỗ lực của toàn thể mọi người trong DN và dĩ nhiên là của chính bạn. Trừ các vị trí hỗ trợ cho toàn bộ công ty như kế toán, nhân sự, hành chính, v.v… cần có một mức lương ổn định thì các bộ phận sinh ra tiền (bộ phận SX, bộ phận KD) – tất thảy đều phải nỗ lực đem lại doanh thu cho công ty, tức là đem lại thu nhập của chính các bạn. Không có một công ty nào lại muốn nhân viên của họ có thu nhập thấp cả. Nhân viên có thu nhập cao chính là một phần thể hiện sức khỏe của DN với XH. Như thế thực ra ai là “chủ” thực sự của công ty? Là chính các bạn mà thôi. Vậy tại sao muốn có thu nhập cao mà lại nghĩ đó chỉ là 1 “công việc nhận ăn lương?” trong khi mình có khả năng kiếm tiền về cho chính mình. Nói nôm na như Trịnh Công Sơn đã viết “…Điều ta cho đâu phải là điều đã mất”. Bạn chưa cho ai thì nhận từ ai được?

Lại nói tới chuyện là nhân viên bán hàng hay là chuyên gia bán hàng. Tại sao ở câu nói trên lại nói nếu coi bán hàng là lối sống, thì bạn sẽ trở thành chuyên gia bán hàng? Cũng vừa thời điểm trước khi tôi viết bài này thì có chat với một cô bạn KD hàng hóa online trên mạng, lúc đó là 6:30PM và cô đó ngừng cuộc chat với tôi vì “giờ em phải đi giao hàng, do nhân viên của em chỉ làm việc tới 6h thôi”. Còn hôm kia, lúc tôi tới KH thì đã là 7:30 tối, chưa cơm nước, trời rét thấu xương, KH ở cách công ty khoảng 12km và đường phố đông nghịt. Sau gần 10 cú điện thoại để tìm nhà thì tôi đã gặp được chủ cửa hàng ở 1 căn nhà tít trong ngõ chật cứng toàn quần với áo. Khi tìm hiểu về bức xúc trong quản lý kinh doanh của chị chủ và trao đổi về sản phẩm phần mềm thì tôi đã quên cả những rét buốt trước đó và bắt đầu say mê nói về nghiệp vụ & tính năng của phần mềm với khách hàng, phân tích phương pháp lựa chọn phần mềm, giải thích tại sao trên thị trường lại có phần mềm giá rẻ và giá đắt, phân biệt chi phí và giá cả giữa phần mềm đóng gói và phần mềm làm theo yêu cầu, phân tích về máy tính bộ của bản hãng và máy tính lắp ráp thủ công, nói về quan hệ giá cả với thị trường mục tiêu và chiến lược, tư vấn KH lựa chọn máy móc thiết bị sao cho phù hợp và tối ưu, thậm trí “lan man” cả về chuyện thị trường in hóa đơn (vì KH thắc mắc tại sao bên công ty in hóa đơn lại ko làm đúng hạn đơn hàng của họ, nhưng họ ko biết hiện thời các công ty in ấn đang ngập đầu với các DN vì cái deadline hóa đơn tự in), v.v… Cuối cùng buổi bán hàng thực chất là buổi tâm sự với niềm đam mê giúp cho KH có được lựa chọn hợp lý và có thêm hiểu biết liên quan về công việc KD mà có thể họ chưa kịp biết (dĩ nhiên kết quả của giao dịch này là gì các bạn cũng đoán được rồi). Lúc ra khỏi cửa nhà KH thì tôi mới thấy cái rét, cái đói tới cồn cào ruột, cái lưng nhức thâm niên nay lại càng nhức. Đã thế, các cửa hàng cơm đều…đã đóng cửa và chỉ còn món phở mà tôi chả bao giờ thích món này (vì chưa ăn đã hết). Nhưng cả đêm về tôi âm ỉ … sướng ko chỉ vì tôi bán được hàng với mấy triệu thôi, mà là tôi nghĩ cái mớ ngồn ngộn hàng hóa trưng bày khắp nhà đó được quản lý một cách khoa học bằng sản phẩm của mình. Sắp tới đây họ không còn loạn lên về hàng tồn kho, về công nợ,…trên excel, cũng như ko còn phục vụ KH của họ với việc viết hóa đơn bằng bút bi… nữa. Và đó là cái sướng lâu dài của tôi.

Nếu các bạn đứng ở phía KH mà nhìn ra thì sẽ thấy họ khó khăn thế nào trong việc quản lý kinh doanh bán hàng của họ. Lúc sản phẩm dịch vụ của mình gây ùn tắc công việc bán hàng của họ làm họ khó chịu thế nào, lúc họ đang rất lo khai trương cửa hàng mới và lo về việc sử dụng phần mềm mới cho việc bán hàng thì các bạn sẽ thấy tại sao họ lại muốn mình bên cạnh họ lúc đó. Lúc nào đó, các bạn có thể khó chịu khi họ gọi vào đêm tối rét buốt hay gọi lúc bạn đang vui quần bên gia đình (nói thật là tôi cũng có lúc hơi bực vì bị gọi lúc hơn 10PM tối nhưng rồi sau khi bật máy tính lên hỗ trợ làm họ hài lòng thì lại cảm thấy rất vui, vui vì biết mình rất quan trọng với công việc KD của họ), lúc đó các bạn chỉ cần đứng ở vai trò của họ, của người KH (người trả tiền cho DN và cho chính bạn) mà suy nghĩ thì chắc các bạn sẽ hành động thế nào. Và quyết định của bạn sẽ xác định bạn là chuyên gia bán hàng hay chỉ là nhân viên bán hàng.

Bước vào nghề bán hàng thì chúng ta phải học rất nhiều kỹ năng (sách vở và internet và các khóa đào tạo về sales skills, soft skills nói rất nhiều), nhưng điều cần học ban đầu có lẽ chính là hiểu câu thật sâu câu nói: Bán hàng là lối sống. Bán hàng mà chỉ nhăm nhăm bán được sản phẩm dịch vụ bằng bất cứ giá nào (nói xấu đối thủ cạnh tranh, nói sai sự thật về sản phẩm đang bán, không phù hợp với KH mà vẫn cố bán cho được, bán kiểu “nhìn mặt mà bắt hình dong” để rồi “bốc thuốc” về giá cả mà không giải thích tại sao lại có giá đó,…) mà ko quan tâm KH họ hưởng lợi lộc gì, họ có yên tâm lâu dài hay không, họ có khó chịu hay không khi dùng sản phẩm của bạn, có thực sự hài lòng tương xứng với những gì họ bỏ ra hay không,… thì khó có thể trở thành 1 chuyên gia về bán hàng được.

hai2hai – VNUNI Jsc.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: